Hành trình đi qua ba miền Bắc - Trung - Nam thường được người ta vẽ nên bằng những chuyến bay vùn vụt qua các tầng mây. Thế nhưng, quyết định bay vào Sài Gòn rồi tự lái xe ô tô ngược ra Hà Nội cùng một người bạn lại mang đến một định nghĩa hoàn toàn khác: chậm hơn, ngấm hơn và đầy ắp những bài học không có trong sách vở.

Ký sự xuyên Việt: Hơn 1.600 cây số dọc miền đất nước – Trải nghiệm cầm lái, góc nhìn dịch chuyển và chuyện nghề máy móc

Hành trình đi qua ba miền Bắc - Trung - Nam thường được người ta vẽ nên bằng những chuyến bay vùn vụt qua các tầng mây. Thế nhưng, quyết định bay vào Sài Gòn rồi tự lái xe ô tô ngược ra Hà Nội cùng một người bạn lại mang đến một định nghĩa hoàn toàn khác: chậm hơn, ngấm hơn và đầy ắp những bài học không có trong sách vở.

Hành trình một chiều với quãng đường hơn 1.600 cây số này không chỉ là một chuyến "phượt" đường dài để đời, mà còn là cơ hội để tôi – một người làm trong lĩnh vực cung cấp máy gắn tem nhãn và phụ kiện ngành may – có dịp mục sở thị bức tranh thực tế của ngành dệt may Việt Nam từ Nam ra Bắc.

1. Miền Nam và bài toán dịch chuyển của những nhà máy trải dài

Chuyến đi khởi đầu tại Sài Gòn, nơi tôi có dịp ghé qua Gò Vấp và mở rộng hành trình xuống các tỉnh lân cận như Long An, Tây Ninh, Đồng Nai.

Điểm thú vị nhất khi trực tiếp ghé thăm các nhà xưởng tại đây là việc tôi nhận ra lý do vì sao các nhà máy may mặc lại phải dàn trải khắp các tỉnh thành dọc đất nước. Câu trả lời cốt lõi nằm ở bài toán nhân công. Khi lực lượng lao động tại các đô thị lớn ngày càng thắt chặt và chi phí tăng cao, các doanh nghiệp buộc phải vươn về các vùng đất rộng hơn để tìm kiếm nguồn lao động tập trung.

Dọc hành trình về miền Trung, ghé qua Nha Trang, Huế, Quảng Trị, bức tranh ấy lại càng hiện lên rõ nét. Đáng chú ý là tại một nhà máy ở Nha Trang, tôi đã tìm thấy bài toán thực tế mà các dòng máy tự động hóa chuyên dụng của mình có thể giải quyết triệt để nhằm tối ưu hóa công đoạn gắn nhãn. Nhìn guồng quay sản xuất của nhà xưởng, tư duy về nghề và sản phẩm trong tôi tự động mở ra những góc nhìn rất mới mà ngồi văn phòng ngàn cây số không thể có được.

2. Những khoảnh khắc "dở khóc dở cười" trên vạn dặm cô tô

Nói là lái xe dọc miền đất nước cho oai, chứ thực tế hai anh em phải phân công nhau khá nhịp nhàng: tôi hay lái ban ngày, còn bạn tôi do có nhiều việc cần xử lý từ xa nên thường "gánh" ca đêm. Cầm lái những cung đường cao tốc thênh thang, tốc độ cao thực sự là một cú hích lớn, giúp tay lái của tôi – vốn chỉ quen với dăm ba chuyến ngắn ở các tỉnh phía Bắc – trở nên tự tin và lỳ lợm hơn rất nhiều. Có những đoạn đường ven biển nhỏ xinh, uốn lượn, khung cảnh tuyệt đẹp khiến người ta chỉ muốn dừng xe lại để hít hà vị mặn mòi của gió biển.

Nhưng đường dài thì luôn có "đặc sản" là những tình huống cười ra nước mắt:

• Bài học đặt phòng: Có hôm tối muộn mới tất tả tìm nhà nghỉ. Thoạt nghe chủ nhà báo giá 200k/đêm thì mừng quýnh, đến sáng hôm sau thanh toán hóa đơn thành 300k mới vỡ lẽ phòng có tận 2 giường to. Lỗi tại họ không nói rõ từ đầu, nhưng cũng là bài học xương máu cho tôi và bạn đồng hành: cái gì liên quan đến tiền nong, dịch vụ, cứ phải chốt rõ ràng từ lúc nhận phòng cho chắc ăn!

• Đêm mưa Thanh Hóa và chiếc gạt nước "phản chủ": Càng về gần đến nhà, hành trình càng thử thách khi chúng tôi đón thêm hai người bạn dọc đường, khiến lịch trình kéo dài hơn dự kiến. Đã muộn, trời lại đổ mưa lớn đúng đoạn qua Thanh Hóa, mà ngặt nỗi cái gạt nước của xe lại trục trặc, hoạt động kém hiệu quả. Hai anh em chẳng dám đi nhanh, cứ lò mò, lọ mọ trong màn đêm và làn nước mưa mù mịt.

Mãi đến 3 giờ sáng Chủ Nhật, chiếc xe mới lầm lũi bò về đến nhà. Lúc bước xuống xe, chân tay rã rời, người mệt lả, nhưng cảm giác thở phào "cuối cùng cũng về đến tổ ấm" thì thật khó quên.

3. Những ấn tượng khó phai trên đường về

Nhắc đến cảnh quan dọc đường, có lẽ hình ảnh để lại ấn tượng thị giác mạnh mẽ nhất với tôi là khu vực đi qua một tỉnh có rất nhiều cánh quạt gió khổng lồ. Đứng từ xa ngắm nhìn, những chiếc quạt gió quay khá chậm rãi, thong thả giữa khoảng trời mênh mông. Lúc đầu, tôi cũng mang một thắc mắc ngây ngô: Quay chậm thế kia thì không hiểu sao vẫn tạo ra điện?

Tìm hiểu kỹ mới thấy, điện năng từ các tuabin này không phụ thuộc hoàn toàn vào tốc độ quay tít mù, mà được quyết định bởi mô-men xoắn, kích thước cánh quạt và hệ thống truyền động thông minh bên trong. Trông có vẻ thong thả vậy thôi, nhưng nguồn năng lượng chúng âm thầm tạo ra lại vô cùng thiết thực. Nó cũng giống như kinh doanh vậy: đôi khi không cần phải vội vã, cứ bền bỉ và đúng guồng thì thành quả mang lại sẽ rất chắc chắn.

Lời kết

Chuyến đi khép lại với hơn 1.600 cây số đường bộ băng qua bao tỉnh thành, những cái bắt tay với khách hàng, và cả những giọt mồ hôi vã ra trong đêm mưa gió Thanh Hóa.

Với tôi, trải nghiệm lái xe đường dài lần này là một cột mốc đáng giá. Nó cho tôi sự tự tin đằng sau vô lăng, cho tôi những góc nhìn thực tế vô giá về thị trường máy móc ngành may, và trên hết là dư vị tuyệt vời của những người bạn sẵn sàng đồng cam cộng khổ trên mọi nẻo đường.

Hẹn một ngày gần nhất, khi những cung đường mới vẫy gọi, tôi sẽ lại xách vô lăng lên và đi!